Klagende supermarkten
Hoeveel stijgen de prijzen echt door een hoger minimumjeugdloon?
Afgelopen week was het weer zo ver: het kabinet ontving een brandbrief. Deze keer van de brancheorganisatie van de supermarkten.
Die komt met een hele waslijst aan eisen. Zo moet het kabinet volgens de supermarkten afzien van de suikertaks, de vrachtwagenheffing en de energieheffingen en diverse “toevoegingen bovenop Europese wetgevingen” (welke dat zijn blijft onduidelijk in de brief).
Zo niet, schieten de prijzen van boodschappen door het dak volgens de branche.
Eén maatregel viel ons extra op: de supermarkten willen ook dat het kabinet zowel het minimumjeugdloon als het minimumloon niet verhoogt. Dat is gek, want eerder lieten we al zien dat het minimumjeugdloon in Nederland zo extreem laag is dat een 18-jarige er absoluut niet van kan leven.
Daarom zoeken we deze week uit of een hoger minimumjeugdloon echt voor onbetaalbare boodschappen gaat zorgen.
Hoe jongeren de supermarkt draaiende houden
Supermarkten draaien voor een groot deel op laagbetaalde jongeren. Uit data uit de benchmark van de sector blijkt dat zo’n 40% van alle gewerkte uren in de supermarkten voor rekening komt van werknemers onder de 21, die daarmee onder het jeugdloon vallen. Zij verdienen dus minder, soms zelfs fors minder dan het minimumloon voor volwassen. Dat is nu €14,71 per uur.
Jongeren doen dus goedkoop een heleboel van het werk in onze supermarkten. Gunstig voor de supermarkten, maar in 2027 gaat het jeugdloon omhoog. Uit onderzoek van het ministerie van SZW blijkt dat de lonen voor deze groep dan fors stijgen.
De klacht van de supermarkten lijkt niet zo gek: zij moeten een flink deel van hun werknemers meer gaan betalen. Zo’n loonstijging kunnen ze op allerlei manieren opvangen: door efficiënter te gaan werken, door een ietsje lagere winst te accepteren, door te beknibbelen op de kosten óf door de prijzen te verhogen.
De supermarkten sorteren nu voor op die laatste optie. Door alle maatregelen die zij opsommen in hun brief kunnen ze niet anders om hoge prijzen te voorkomen, aldus de supermarkten.
Wat jongeren echt kosten
Zodra je in de cijfers duikt, blijkt het effect van die hogere lonen echter reuze mee te vallen. Jongere werknemers verdienen óók na die loonsverhoging namelijk bepaald geen gouden bergen. Een stijging van 27% klinkt enorm, maar de 17-jarigen die hem krijgen verdienen daarmee nog steeds minder dan het minimumloon.
Ook als je kijkt naar de sector als geheel, is er meer dan genoeg geld voor hogere lonen: de supermarkten draaiden in 2025 namelijk in totaal €47,5 miljard omzet, tegenover €6,6 miljard aan personeelskosten.
Als de lonen 10% zouden stijgen, met in totaal €660 miljoen, hoeft de omzet maar 1.4% te stijgen om die kosten te dekken. Zelfs een grote loonstijging hoeft dus helemaal niet automatisch tot enorme prijsstijgingen te leiden. Maar zo groot is de huidige stijging helemaal niet.
Wat een hoger jeugdloon écht kost
Voor de echte kosten, duiken we nu wat dieper de data in: met de benchmark supermarkten en data van het CBS kunnen we redelijk goed benaderen hoeveel er in de Nederlandse supermarkten per leeftijdsgroep wordt gewerkt. De lonen halen we uit de cao-VGL die geldt voor bijvoorbeeld de Albert Heijn en de Jumbo. Zo kunnen we vrij eenvoudig, volgens dezelfde methodologie als een eerder ESB-artikel van ons, het effect van de loonstijging uitrekenen, uitgaande van de situatie in juli 2025.
Onder de streep zal het hogere minimumjeugdloon de supermarkten ongeveer €211 miljoen euro kosten. Een bescheiden bedrag op een omzet van €47,5 miljard euro. We weten natuurlijk nog niet hoe de supermarkten die hogere lonen precies gaan opvangen in 2027, maar we kunnen wel een paar opties langslopen.
Zo kunnen supermarkten efficiënter gaan werken, om met dezelfde werknemers meer omzet te draaien. Als dat niet lukt, kunnen supermarkten deze kostenstijging uit hun winst opvangen. De Nederlandse supermarkten maakten in 2024 namelijk ruim €1 miljard winst voor belasting en volgens hun eigen benchmark steeg die winst in 2025 met 12%.
Als de supermarkten geen genoegen willen nemen met een ietsje lagere winst kunnen ze hun prijzen verhogen, maar zelfs die stijging hoeft niet heel hoog te zijn. De eerdergenoemde loonkostenstijging van €211 miljoen vereist dan een prijsstijging van 0,44% op de totale omzet van €47,5 miljard.
Een hoger jeugdloon is hartstikke betaalbaar
Een hoger minimumjeugdloon is voor supermarkten dus prima te betalen. Ze zouden dit eenvoudig uit eigen zak doen. Als ze beter op hun eigen centen willen passen dan op die van de klant, kunnen ze die verhoging ook doorberekenen.
Wij kunnen niet in ieders portemonnee kijken, maar van een brood dat een 1 cent duurder wordt, liggen wij nog niet wakker. In ieder geval niet genoeg om een brandbrief te sturen.
En verder deze week...
Nieuw onderzoek van het CPB laat zien dat financieel kwetsbaren bij een vergelijkbare gezondheid juist minder gebruikmaken van zorg.
DNB-economen Gerard Eijsink en Beer Pruijt laten zien dat de prijsstijgingen van basisbehoeften verschillen van de consumentenprijsindex waarmee de inflatie normaal gesproken gemeten wordt.
Het Nibud kwam met een rapport waaruit blijkt dat mensen met een chronische ziekte er fors op achteruit gaan door het voorgestelde kabinetsbeleid.
Tot slot: een beetje vreemd, maar wel lekker (de kliekjes uit onze Slack-kanalen)
Tip voor als je nog op zoek bent naar een leuke baan, de VVD heeft er onbedoeld weer een paar bij bedacht.
Vond je dit nou een leuke nieuwsbrief? Geef ons een like, en stuur hem door naar anderen!
Heb je ideeën voor onderwerpen om te bespreken? Reacties? Mail ons op: rodecijfers@substack.com