Oud = rijk?
Hoe rijk is de rijkste generatie
Het was één van de speerpunten van het nieuwe kabinet: de AOW zou te duur zijn. Eerder lieten we al zien dat die bewering geen hout snijdt. Deze keer laten we zien dat er zelfs goede redenen zijn om de AOW te verhogen.
Want hoewel de ouderen van nu, de babyboomers, gemiddeld heel welvarend zijn (wat hun erfgenamen ook heel fijn vinden), zien we tegelijkertijd ook dat veel ouderen het helemaal niet zo breed hebben. Hoog tijd dus om eens te kijken hoe rijk de rijkste generatie echt is.
De AOW verhogen
De discussie over een hogere AOW speelt vooral op als het over het minimumloon gaat. De AOW stijgt immers mee met het minimumloon. Tegenstanders van het voorstel van de FNV om het minimumloon te verhogen beweren dat daardoor de AOW onbetaalbaar zou worden.
En bovendien: als ouderen al zo rijk zijn, hoeft de AOW toch ook niet omhoog?
Hoe arm ouderen zijn
Dat klinkt op het eerste gezicht logisch. Als je kijkt naar de gemiddelde armoedecijfers en vermogens, lijken gepensioneerden er goed voor te staan. Ze hebben gemiddeld hoge vermogens en een lage kans op armoede.
En toch, als je beter naar de cijfers kijkt, ontstaat er een heel ander beeld.
Laten we beginnen bij de armoedecijfers van het CBS. Sinds 2024 neemt de definitie van armoede ook vrij besteedbaar vermogen mee. Mensen met een laag inkomen die kunnen leven van hun vermogen, bijvoorbeeld hun spaargeld, tellen niet meer mee als arm. Zo bezien is de armoede onder ouderen inderdaad relatief laag.
Dat beeld is wel gevoelig voor welke armoedefinitie je hanteert. Dit valt goed te zien in de statistieken over langdurige armoede, als je kijkt naar de groep met een inkomen onder 120% van het sociaal minimum. Dan zijn gepensioneerden opeens de groep met de meeste langdurige armoede. Ter illustratie: dit inkomen is lager dan het minimumloon.
Je precieze definitie van armoede is dus nogal van belang voor het antwoord op de vraag of gepensioneerden relatief vaak arm zijn of niet. Wij vinden het in ieder geval behoorlijk problematisch dat meer dan 12% van de 65-plussers langdurig fors onder het minimumloon verdient.
En dat vermogen dan?
Er zijn dus veel gepensioneerden met een laag inkomen, die we officieel niet ‘arm’ noemen. Want het punt van de nieuwe armoededefinitie is nu juist dat je niet alleen naar inkomen kijkt, maar ook naar vermogen.
De CBS-cijfers bevestigen dat de situatie geldt voor gepensioneerden: ouderen hebben relatief lage gestandaardiseerde inkomens en hoge mediane vermogens.1
Dit vermogen is alleen niet gelijk over gepensioneerden verdeeld. Net als in de rest van Nederland is ook onder gepensioneerden de vermogensverdeling zeer ongelijk.
Onder 65-plussers is bijvoorbeeld 56% van het totale vermogen in bezit van de rijkste 10 procent. Daar komt nog bij dat het het overgrote deel van het vermogen van 65-plussers in huizen zit. Het mediane vermogen exclusief de eigen woning is voor deze groep slechts 39 duizend euro.
Het zal je niet verrassen dat ook het eigenwoningbezit ongelijk is verdeeld: 66% van de 55- tot 75-jarigen bezit een eigen woning, bij 75-plussers daalt dat aandeel naar 55%. Deze hoge percentages hebben ook een keerzijde: terwijl oudere vermogenden behoorlijk rijk zijn, blijft zo’n 40% van de gepensioneerden vrijwel zonder vermogen achter.
Oud ≠ rijk
Het algemene beeld van de rijke gepensioneerde gaat dus voor een grote groep niet op. Het vermogen van onze ouderen is groot én ongelijk verdeeld. Ook hebben gepensioneerden relatief vaak een laag inkomen dat nét te hoog is om hen officieel als arm te kwalificeren.
Voor gepensioneerden met een lager inkomen zou een hogere AOW dus helemaal geen gek idee zijn.
En voor wie zich afvraagt hoe we dat betalen: we hebben gezien dat er ook grote vermogens zijn die wel eens wat beter belast mogen worden.
En verder deze week...
De Franse econoom Thomas Piketty roept ons op allemaal veel minder te gaan werken als oplossing voor ongelijkheid en klimaatverandering.
Over vermogenden gesproken: uit onderzoek van Capgemini blijkt dat er steeds meer Nederlandse miljonairs zijn, die ook nog eens steeds rijker worden.
Uit recent onderzoek van het Erasmus MC blijkt dat sociaaleconomische ongelijkheid doorwerkt in de gezondheid van kinderen bij de geboorte.
Tot slot: een beetje vreemd, maar wel lekker (de kliekjes uit onze Slack-kanalen)
D66 blikte terug op 100 dagen kabinet: Photoshop, het kan wél!
Vond je dit nou een leuke nieuwsbrief? Geef ons een like, en stuur hem door naar anderen!
Heb je ideeën voor onderwerpen om te bespreken? Reacties? Mail ons op: rodecijfers@substack.com
Mediane vermogens: de helft van de vermogens is lager dan de mediaan en de helft is hoger.