Vijlbrief heeft het maar druk met de AOW
Terwijl er internationaal geen vuiltje aan de lucht is.
Oeps! Daar ging het toch even mis met het beantwoorden van Kamervragen. Misschien wel naar aanleiding van ons tweeluik over de AOW (lees hier 1 en 2) had Mariëtte Patijn van GL-PvdA vragen gesteld over de houdbaarheid en betaalbaarheid van de AOW. Afgelopen maandag kwam daar antwoord op en dit zorgde toch voor wat gefronste wenkbrauwen.
Anders dan wat wij in Rode Cijfers hadden gesteld, was de AOW in 2060 juist minder houdbaar geworden, zo stelde de minister. Het probleem: uit de meegestuurde grafieken bleek juist het tegenovergestelde. De verwachte AOW-druk in 2060 is nu lager dan eerder geraamd.1 Wat belletjes en een persbericht later werd duidelijk dat de minister zich had vergist, waarna er met spoed een rectificatie werd geplaatst. Tikkeltje slordig allemaal, maar we beseften ons wel dat we nog één analyse misten: hoe houdbaar is onze AOW vergeleken met andere Europese landen?
Betaalt de Nederlandse overheid zich scheel aan de vergrijzing?
Eigenlijk zijn er twee manieren om te kijken naar de houdbaarheid van de oudedagsvoorziening. Is die nog een beetje betaalbaar voor de overheid en 2: hebben we nog genoeg mensen om al het werk te doen als een steeds grotere groep met pensioen gaat.
Voor dat eerste punt geldt dat het Nederlandse pensioensysteem hier een enorme opsteker is in vergelijking met andere Europese landen. Wij hebben namelijk flink gespaard voor ons pensioen terwijl dat in andere landen veel minder het geval is. Zo kost ouderdom de Nederlandse overheid (en dus de belastingbetaler) maar 6% van het bbp terwijl het Europese gemiddelde bijna twee keer zo hoog is.2 De overheid geeft dus niet alleen minder uit dan verwacht maar ook nog veel minder dan het gros van andere Europese landen.
Krijgen we het werk nog steeds gedaan?
Door de Nederlandse spaarzucht zijn we dus financieel goed voorbereid op de gevolgen van de vergrijzing, maar geldt dit ook voor onze arbeidsmarkt? Daarvoor kijken we, zoals wel vaker, naar de AOW-druk3 en daar komen toch interessante dingen uit. Ten eerste is de AOW-druk in Nederland op dit moment laag in vergelijking met onze buurlanden. We vergrijzen minder, maar hebben daarbovenop ook een hogere AOW-leeftijd. Daardoor hadden we in 2025, op Ierland en Cyprus na, de laagste AOW-druk van heel de EU.
Belangrijker nog voor de houdbaarheid is niet de AOW-druk nu, maar die in de toekomst. Op basis van gegevens van het OESO zijn we gaan berekenen hoe hoog de AOW-druk is in 2060. En wat blijkt? Ook in 2060 heeft Nederland een uitzonderlijk lage AOW-druk. Terwijl de AOW-druk in veel Europese landen tot grote hoogte stijgt, blijft de Nederlandse druk onder de 35%, lager dan het huidige Europees gemiddelde.
Waarom wil deze regering dan toch bezuinigen op de AOW?
Na drie Rode Cijfers over de AOW kunnen we wel stellen dat ons stelsel betaalbaar is, houdbaar en een versnelde verhoging oneerlijk is. De bezuiniging op de AOW is niet nodig omdat er een probleem met de AOW is, maar omdat je een zak geld wilt ophalen. Een zak geld die je net zo goed op kan halen bij vermogenden.
En verder deze week...
Hans Stegeman schreef een interessant stuk over AI en belasting
Klaar met geschreven content? Kom naar het webinar van de FNV over de kabinetsplannen
We hadden het al gesignaleerd (op linkedin), maar Raymond Gradus schreef een belangrijk stuk over hoe Jetten-1 de hypotheekrenteaftrek verhoogt.
Tot slot: een beetje vreemd, maar wel lekker (de kliekjes uit onze Slack-kanalen)
Wij zijn toch meer fan van de drerries van een andere lokale partij
Vond je dit nou een leuke nieuwsbrief? Geef ons een like, en stuur hem door naar anderen!
Heb je ideeën voor onderwerpen om te bespreken? Reacties? Mail ons op: rodecijfers@substack.com
Lees ons eerdere stuk voor een explainer van de AOW-druk
Dit is hoger dan de totale kosten voor de AOW, die zijn in Nederland op dit moment 4,7% van het bbp
Andere landen hebben natuurlijk geen AOW, maar om het hier niet lastiger te maken dan het al is spreken we niet over de “retraite-druk”, “rentenalter-druk” (excuses voor onze zeer beperkte talenkennis) of pensioendruk
Prachtig op basis van cijfers de onderbuik uitschakelen. En de werkelijke reden bloot leggen.
een zak geld ophalen
Waarom we op de AOW moet worden bezuinigd? Om de defensie-uitgaven te betalen